środa, 20 maj 2026 10:31

Obrócili ogromny pałac o 74 stopnie. Do dziś trudno w to uwierzyć

Przesunięcie Pałacu Lubomirskich Przesunięcie Pałacu Lubomirskich Zdjęcie redakcyjne

W centrum Warszawy wykonano operację, która do dziś brzmi jak scenariusz filmu o inżynierach. Pałac Lubomirskich nie został rozebrany i zbudowany od nowa. Został przesunięty. Budynek ważył ponad 8 tysięcy ton. Miał 65 metrów długości. W 1970 roku obrócono go o 74 stopnie.

Spis treści:

Przesunięcie pałacu Lubomirskich

Techniczna operacja bez uszkodzeń

Historia budynku od XVIII wieku

Dzisiejsze znaczenie pałacu

Przesunięcie pałacu Lubomirskich

Prace przy przesunięciu Pałacu Lubomirskich trwały od 30 marca do 18 maja 1970 roku. Była to jedna z najbardziej niezwykłych operacji architektonicznych w Polsce. Budynek miał ponad 8 tysięcy ton. Inżynierowie obrócili go o 74 stopnie.

Mapa pokazuje lokalizację Pałacu Lubomirskich w samym centrum Warszawy, w rejonie placu Żelaznej Bramy. Budynek znajduje się niedaleko Ogrodu Saskiego oraz alei Jana Pawła II. To jedna z najbardziej rozpoznawalnych historycznych budowli w tej części stolicy. Pałac otoczony jest nowoczesną zabudową biurową, ulicami o dużym natężeniu ruchu oraz ważnymi punktami komunikacyjnymi miasta. Właśnie położenie obiektu sprawiło, że w 1970 roku zdecydowano się na jego przesunięcie i obrócenie, aby lepiej dopasować go do nowego układu urbanistycznego Warszawy. Źródło: Google Maps

Pałac miał 65 metrów długości. Miał też 16 metrów szerokości. Nie rozbierano go. Nie przenoszono go fragmentami. Cały gmach ruszył na specjalnie przygotowanym systemie technicznym.

Techniczna operacja bez uszkodzeń

Najpierw odcięto budynek od murów oficyn i fundamentów. Potem ustawiono go na kratownicach. Kratownice położono na torach. Po nich pałac przesuwano powoli w wyznaczone miejsce.

Po zakończeniu operacji przeprowadzono oględziny i nie stwierdzono uszkodzeń budynku. Część kratownic oraz podtorza została pod pałacem.

Film pokazuje historię oraz kulisy przesunięcia Pałacu Lubomirskich w Warszawie. Materiał przedstawia archiwalne fotografie, przebieg operacji oraz techniczne szczegóły związane z obróceniem ważącego ponad 8 tysięcy ton budynku.

  • operacja trwała 7 tygodni,
  • budynek ważył ponad 8 tysięcy ton,
  • pałac obrócono o 74 stopnie,
  • gmach miał 65 metrów długości i 16 metrów szerokości.

Historia budynku od XVIII wieku

Historia pałacu zaczęła się na początku XVIII wieku. Rodzina Radziwiłłów zbudowała tam swoją posiadłość. W kolejnych dekadach obiekt zmieniał właścicieli.

W 1790 roku pałac trafił do Aleksandra Lubomirskiego, który przebudował go w stylu klasycystycznym. W latach 1828–1834 budynek należał do rządu Królestwa Polskiego. Podczas powstania listopadowego działały tam urzędy i szpital.

W 1834 roku posiadłość kupił finansista Abraham Simon Cohen. Przez dziesięciolecia pałac nie był remontowany. Budynek podupadał. W 1928 roku Wacław Moszkowski przekształcił go w kamienicę czynszową i podwyższył o jedno piętro.

W czasie II wojny światowej Pałac Lubomirskich został zniszczony. W latach 1947–1950 odbudowano go, korzystając z dawnego klasycystycznego projektu.

Dzisiejsze znaczenie pałacu

W 1985 roku przed pałacem ustawiono pomnik Poległym w Służbie i Obronie Polski Ludowej. Warszawiacy nazywali go pomnikiem utrwalaczy oraz UBeliskiem. Pomnik rozebrano po 6 latach.

Od lat 90. Pałac Lubomirskich kojarzony jest głównie z Business Center Club. Sam gmach pozostaje jednak ważnym przykładem powojennej myśli technicznej. Przesunięcie pałacu z 1970 roku nadal należy do najciekawszych operacji architektonicznych wykonanych w Polsce.